Danmark: Eit budsjett for omkampar – etter valet

0

Om det blir budsjettsemje her heime står att å sjå, men onsdag kveld blei det iallfall klart at Danmark får eit statsbudsjett for valåret 2015. Socialdemokraterne og regjeringspartneren, det liberale sentrumspartiet Radikale Venstre (R), har inngått ein avtale med Socialistisk Folkeparti og det venstreradikale Enhedslisten som sikrar meir penger til kreftbehandling, eldreomsorg, klimasatsing og som dessutan gjer opp med forsørgarplikta for sambuarar på sosialstonad. Regjeringa fekk gjennomslag for ei finansieringspakke for handtering av eit aukande tal på syriske asylsøkjarar. Avtalen rokker ikkje grunnleggjande den omstridde dagpengereforma, som er Danmarks langvarige og giftige variant av den aktuelle norske debatten om «arbeidslina». (mer…)

Dagpengar og flyktningar står på kuttlista i Danmark

0

Då vi forlet tingingane om det danske statsbudsjettet for 2015 sist, var stoda den at Socialdemokraterne og Det Radikale Venstre innretta seg mot eit forlik med sin tidlegare regjeringskollega Socialistisk Folkeparti og det venstreradikale støttepartiet Enhedslisten. Det vona statsminister Helle Thorning-Schmidt (S) og finansminister Bjarne Corydon (S) å få til gjennom å presse grensene for offentlege investeringar og budsjettere med høgare vekst enn i omkringliggjande. I tida som har gått har det imidlertid ikkje vore dei einaste grensene som er blitt sett under press. SFs og Enhedslistens respektive smertegrenser er allereie overtrådd så lenge regjering held fast på ei dagpengereform som høgrepopulistiske Dansk Folkeparti no fiskar veljarar på å ta eit oppgjer med, og den danske statens grenser møter eit forholdsvis stort tal asylsøkjarar frå Syria. Det er ikkje ukjend i dansk politikk at den slags blir til stridsspørsmål i budsjettsamanheng. (mer…)

Det står om Senatet

0

Ved det amerikanske mellomvalet i morgon ligg republikanarane an til endeleg å nå eit mål som glapp for dei både i 2010 og 2012: Å vinne tilbake fleirtal i Kongressens andrekammer, Senatet, for første gong sidan 2006. Ytterleggåande kandidatar og retoriske flammekastarar frå tea party-rørsla har ved fleire høve avsett røynde republikanske senatorar, og i ettertid har det vore brei semje i kommentariatet om at det iallfall kosta partiet potensielt utslagsgjevande mandat i Delaware og Colorado i 2010, så vel som i Indiana, Missouri og North Dakota i 2012. Om kandidatane som stiller denne gongen er så mykje meir moderate eller om det mest dreier seg om Obama fatigue i veljarfolket kan diskuterast, men republikanarane har uansett betre vinnarsjansar enn på lenge. (mer…)

Omkamp om statsministerposten?

0

Borgarleg statsministerkaos var ein av dei tinga som i si tid lærte meg å skrive om norsk politikk, så eg vart både glad og nesten nostalgisk då Siv Jensen i eit VG-intervju på torsdag ikkje ville avvise at ho kan gje Erna Solberg kamp om statsministerposten etter neste stortingsval. Nær og fjern politisk historie er breiddfull av borgarlege koalisjonar som er nær ved å gå dukken på grunn av uavklarte mannskaps- og samarbeidsspørsmål. (mer…)

«De hylder jo Julian Assange, og jeg ved ikke hvad»

0

Vi skal komme tilbake til både de pågående budsjettforhandlingene mellom Helle Thorning-Schmidts (S) sentrum-venstre-regjering og støttepartiet Enhedslisten og den åpnede kløften i innvandringspolitikken internt i dansk borgerlighet, men først: Sett i lys av de siste ukenes fellesnordiske debatt omkring hvordan svenske politikere har behandlet og bør behandle det høyrepopulistiske partiet Sverigedemokraterna, var tirsdagens konstituering av Folketinget et underlig skue. (mer…)

Tre favorittar frå BIFF 2014

0

Onsdag denne veka vart den femtande utgåva av Bergen Internasjonale Filmfestival (BIFF) avslutta. BIFF har vore eit årvisst høgdepunkt for bergenske cinefile og den jamne kinogjengaren, og det var ikkje annleis i år. Det vart meld om rekordbesøk og trass lunken interesse frå riksmedia fekk festivalen gode ord med seg frå kritikarane. For min eigen del feira eg tiårsjubileum på BIFF i år, og sjølv om mitt program korkje var like omfangsrikt eller spekka med uforgløymelege opplevingar som nokre tidlegare årgangar, fanst det likevel nokre titlar å merke seg til seinare. (mer…)

Replikk!

0

Ingen av oss har lest boka enda, og jeg tviler på at noen av Skrivekollektivets medlemmer har tenkt å gjøre det heller. Likevel: Det er umulig å overse at Juritzen forlag – som ellers står bak viktige samfunnsbidrag som «Den store guttestrikkeboka» og «Kakefest - Cupcakes & cakepops til dine og mine venner» – denne høsten gir ut en bok skrevet av Jens Breivik, faren til terroristen som drepte 77 mennesker i Oslo og på AUFs leirsted Utøya 22. juli for tre år siden. Jens Breivik er ikke sin sønn, og kan kun svare for seg selv. At han vil gi ut bok, og at noen velger å utgi den, er en ærlig sak. Det er ikke der problemet ligger. Det møter vi først når forlegger Arve Juritzen er i NRKs nyhetsstudio i kveld. 

(mer…)

Å vinne var den lette delen av jobben

0

Socialdemokraternas Stefan Löfven får førsteretten til å forhandle om ei ny regjeringsdanning. Miljöpartiet kjem til å gå inn i regjeringa, medan Vänsterpartiet blir halde utanfor. På noverande tidspunktet er det så å seie alt vi veit om det praktiske utfallet av søndagens riksdagsval i Sverige. Fredrik Reinfeldt, leiar for Moderaterna og statsminister dei siste åtte åra, trekte seg på valnatta frå begge verva, etter tilbakegang for samtlege borgarlege regjeringsparti og kraftig framgang for det innvandringskritiske partiet Sverigedemokraterna. (mer…)

Vestager går – Thorning består

0

Etter månader med spekulasjonar vart det laurdag kveld endeleg klart: Danmarks statsminister, sosialdemokraten Helle Thorning-Schmidt, vert ikkje EU-president. Den jobben gjekk israden til polske Donald Tusk. Han får med seg den relative urøynde italienske utanriksministeren, Federica Mogherini, som utanrikspolitisk talsperson. Men det tyder ikkje at det var slutt på potensielle jordskjelvvarsel for dansk politikk. Ein av dei som skal utgjere teamet av nye EU-kommisærar er nemleg indre andre enn Margrethe Vestager. Ho slutter omgåande som leiar for det sosialliberale regjeringspartiet Det Radikale Venstre, og overlet taumane til dagens skatteminister, Morten Østergaard. (mer…)

Optimisme og løftebrot, redux

0

Det kan skrivast minst to parallelle historier om regjeringssamarbeidet mellom Socialdemokraterne og det liberale sentrumspartiet Radikale Venstre på 1990- og 2000-talet. Den eine handlar om ein økonomisk snuoperasjon, å ta nokre grep for å setje «gang i 90′erne», som det heitte i statsminister Poul Nyrup Rasmussens (S) ord. Den andre forteljinga handlar om løftebrot. Nyrup sikra seg eit overraskande attval som statsminister i 1998, iallfall delvis på ein soleklar lovnad om at regjering ikkje skulle røre tidlegpensjonsordninga. Når S og R gjorde nettopp det etter budsjettforhandlingane året etter, var det byrjinga på slutten for sentrum-venstre-fleirtalet. (mer…)

«Boyhood» og kulturpolitisk ansvar

0

Verken skadefro vestlandspatriotisme, etterpåkloke Retriever-søk eller galopp med ideologiske kjepphester er nødvendig for å føle sympati med Oslos kinogjengere i disse dager. Den privatiserte kinokjeden Oslo Kino ligger i strid med distributøren United International Pictures om hvor mye kinoen skal betale for å vise distributørens filmer, og resultatet er at en rekke av årets storfilmer har kommet forsinket til hovedstadens kinogjengere. (mer…)

Lukka er å vere «tidlegare leiar»

0

«Partileiar i Det Konservative Folkeparti» kan trygt leggjast til i lista over jobbar det nok er artigare å ha hatt enn å ha. For knapt to veker sidan offentleggjorde Lars Barfoed at tre år i spissen for den kronisk angstbiterske veslebroren i det  borgarlege Danmarks partifamilie var nok. Det skjedde berre nokre veker etter at avisa Berlingske hadde meldt at optimismen var på veg tilbake hjå konservative grasrotaktivistar som endeleg hadde overtydd kvarandre om at den kontinuerlege veljarlekkasjen no var stogga. Barfoed må alt då ha visst at han ikkje skulle vere den som fullførde snuoperasjonen, og disiplinerte græsrødder gjorde sitt beste for å hindre open misnøye med partileiaren i å tyte fram mellom linene. (mer…)

Åtte år utafor skapet

0

Som en felles redaksjonell stemme har vi i Skrivekollektivet allerede i årevis hyllet mennesker som våger å stå fram som skeive, og vi har diskutert alt fra homofobi i idretten til lesbiske filmstjerner, hvordan LHBT-positive kjendiser takler homorykter og praksisen med å tvinge folk ut av skapet.

Dette er likevel en annen type tekst, og en jeg måtte tenke meg grundig om før jeg bestemte meg for å publisere. Min ut-av-skapet-historie handler om at det å stå fram kan være en lang prosess. At hver slik historie er unik, er en grunn til å fortelle hvordan det var for meg. Dette er historien om hvordan jeg kom overens med meg selv, og om hvor vanskelig det kan være å få fram ordene. (mer…)

«Eg er heilt sikker på at landet kjem til å få ei regjering»

0

Til slutt fekk Siv Jensen nok. Leiaren for det som då – i 2009 – var landets største opposisjonsparti var lei av at alle spørsmål handla om kven som ikkje kunne samarbeide med kven på borgarleg side. Til naud fekk ho eit spørsmål om kven som var samla statsministerkandidat for den borgarlege blokka. «Eg er viss på at landet til å få ei regjering,» var Jensens ikkje-svar. (mer…)

Samarbeidsinvitasjonar til høgre og venstre

0

Her til lands er vi nettopp ved å venne oss til ei mindretalsregjering med ein samarbeidsavtale med støtteparti, men i Danmark har dei meir erfaring med denslags. Historia om det borgarlege «systemskiftet» under Venstre-statsministrane Anders Fogh og Lars Løkke Rasmussen frå 2001 til 2011 var like mykje ei forteljing om korleis Dansk Folkeparti vidareutvikla rolla som parlamentarisk støtteparti til å bli mektigare enn nokon gong tidlegare. (mer…)

Er bronsefinalen nødvendig?

0

Om nokre timar møtest Brasil og Nederland til ein kamp ingen av laga ønskjer å spele. Det handlar ikkje berre om at begge heller ville hatt ein kviledag for istaden å førebu seg til finale på søndag. Det handlar også om at dei meiner bronsefinalen er unødvendig og burde avskaffast. (mer…)

Omkamp frå «systemskiftets» dagar

0

Retorikken frå Anders Fogh Rasmussens «systemskifte»-regjering gjer nokre tidvise gjestespel i dansk politikk, og denne veka var det tid på ny. Det borgarlege fleirtalet frå 2001 til 2011 lukkast kanskje ikkje i å gjere opp med ekspertvelde og høgt dansk skattetrykk, men i samarbeid med Dansk Folkeparti klarte dei dåverande regjeringspartia Venstre og Det Konservative Folkeparti permanent å endre korleis ein diskuterer innvandringspolitikk i Danmark. Saksfeltet vart dominerande over heile linja, anten temaet var arbeidsmarknadspolitikk, EU, religiøse særrettar, terrorkamp eller integrering. Etter år med bitter strid aksepterte ei regjeringssvolten venstreside, ved Socialdemokraterne og Socialistisk Folkeparti, i grove trekk å føre vidare den borgarlege regjeringas innstrammingar, frå asylpolitikk til tilknytingskrav for familiegjenforeining og 24-årsgrense for å hente ektefelle frå utanfor EU til Danmark. (mer…)

Ryktene om Thorning i EU stilner ikke

0

Etter lang tids dragkamp ble Luxembourgs tidligere statsminister, konservative Jean-Claude Juncker, idag innstilt som ny leder av EU-kommisjonen. Han må stadig godkjennes av EU-parlamentet, men ingen regner med at han vil støte på problemer, ettersom han var den offisielle kandidaten til de konservative og liberale partigruppene, som sitter på et flertall av mandatene. Men om toppjobben dermed er så godt som besatt, betyr ikke det at spenningen i EU-systemet er utløst. Det skal fremdeles finnes en ny president for Det Europeiske Råd etter belgieren Herman van Rompuy, og britiske Catherine Ashton skal ha en arvtaker som utenrikspolitisk koordinator. (mer…)

Ideene lever!

0

Det er ingen overdrivelse, eller iallfall ikke en spesielt stor en, å si at det var Reiulf Steen som gjorde meg til sosialdemokrat. På begynnelsen av 2000-tallet, etter at kommunevalgkampen i 1999 hadde vekket min politiske interesse, lette jeg med lys og lykte etter ideologiske holdepunkter. (mer…)

Taperens seiersrunde

0

Inntil videre har det senket seg en rastløs ro over Venstre. Danmarks største opposisjonsparti ledes, tross internt opprør og ubetenksom pengebruk, stadig av Lars Løkke Rasmussen, og på alle meningsmålinger så nær som en står han til  å bli statsminister for andre gang etter neste folketingsvalg. Men hans nestleder og rival, Kristian Jensen, benyttet pinsehelga til å konstatere at han har samme ambisjon på egne vegne. På direkte spørsmål fra avisa Politiken om han kommer til å bli leder av Venstre, svarte Jensen et utvetydig «ja». For sikkerhets skyld lot han leserne forstå at han kunne blitt partileder allerede nå, dersom Venstre hadde blitt bedt om å velge mellom ham og Lars Løkke. (mer…)

Go to Top